حوله بافی

1396/12/02
146 653 0

همانطور که می‌دانید حوله بافی نوعی فرآورده نساجی سنتی است که به کمک دستگاه بافندگی چهار وردی تولید می‌شود. ازجمله خصوصیات این رشته این است که اولا کلیه مراحل سه گانه بافندگی «ایجاد دهنه‌کار، پودگذاری و دفتین زدن» با حرکات دست و پا انجام می‌شود و ثانیا امکان استفاده از پودهای رنگی به میزان نامحدود و همچنین تنوع طرح بافت با در اختیار داشتن و کنترل حرکات وردها میسر می‌شود. با آکسان پلاس همراه باشید.

حوله بافی

در گذشته حوله بافی تنها در شهر کیلان بافته می‌شد و در هر طایفه‌ای، یک نفر به این کار مشغول بود که نه تنها در این زمینه مایحتاج خود و خانواده خویش را تامین می‌کردند، بلکه در اقتصاد خانواده هم نقش قابل ملاحظه‌ای داشتند. این رشته را به اشتباه حوله‌بافی نامیدند، چون علاوه بر مصرف حوله حمام که جاذب رطوبتی خوبی است، در موارد دیگری از جمله سفره، لباس، چادر شب، شال و… نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. شیوه بافت به این صورت می‌باشد که:

 

ابتدا نخ‌های پنبه‌ای را به وسیله چرخ ریسندگی و چرخ ماسوره تهیه کرده و سپس در یک فضای باز به وسیله تعدادی چوب نازک و هم اندازه به اصطلاح محلی «چله‌ها را دوانید». سپس نخ‌های پیچیده شده به دور چوب‌ها «فاصله هر کدام از چوب ها یک متر می‌باشد» را به دور یک چوب بزرگ و ثابت شده به نام «نوورد» می‌پیچیند. جهت بافت می‌بایست نخ‌ها را با ماکو رد کرده و بعد از هر بار نخ رد شده دنده یا «دفتین» که به سمت جلو و عقب آورده می‌شود، نخ‌ها کوبیده و پارچه بافته می‌شود. وقتی ماکو از سمت راست رد می‌شود، پاتلک سمت چپ با پا به حرکت در آمده و بالعکس و وردها را جا به جا می‌کند.

 

به هراندازه که پارچه بافته می شود متی و دستکش به وسیله هنرمند به حرکت درمی‌آید تا پارچه بافته شده جمع و به دور چوب قطوری به نام «بالین» پیچیده شود. هنر حوله‌بافی با ترکیب رنگ‌ها در کل پارچه و حاشیه کار با خلاقیت خود هنرمند تولید می‌شود. البته ممکن است برای طراحی یک بافت، از نمونه‌هایی استفاده شود که در زمان گذشته کاربرد داشته است.

 

در ادامه با ابزار و تجهیزات دستگاه حوله‌بافی آشنا می‌شویم:

  • چرخ ماسوره: جهت ریسیدن و تهیه نخ کاربرد دارد.
  • چرخ ریسندگی (هرزه گر): نخ های ریسیده شده به صورت کلاف دور چرخ پیچیده می شود.
  • گواسته: به هر یک از چوب‌ها اطلاق می‌شود که در زمین ثابت و نخ‌های چله به دور آن پیچیده می‌شود.
  • وجارک: به دو عدد چوب نسبتا ضخیم گفته می‌شود که در اصطلاح، میانه کار را دارند که نخ‌ها در حین بافت به هم نریزند.
  • میان چوب: چوبی که کمی بالاتر از نوورد به کار می‌رود و به بهتر نگه داشتن نخ‌های چله کمک می‌کند.
  • هراستون: به مجموع وردها «چهار ورد» در دستگاه بافندگی گفته می‌شود.
  • سلام علیک: دو تکه چوب است که به وسیله نخ به هراستون وصل است و باعث بالا و پایین آمدن وردها می‌شود.
  • هوا کار: به نخ‌هایی که هراستون و سلام علیک را به یک میله فلزی نزدیک سقف وصل کرده تا باعث بالا نگه داشتن آنها شود.
  • متی: دو عدد چوب یک اندازه که بر روی پارچه‌های بافته شده قرار می‌گیرد تا مانع جمع شدن احتمالی پارچه شود.
  • ماکو: دستگاهی که نخ درون آن قرار می‌گیرد و به کمک آن، نخ‌ها از تار رد می‌شوند.
  • دنده، دفتین: نخ‌ها بعد از این که به وسیله ماکو رد شد، دفتین یا دنده می‌شود.
  • دستکش: جنس آن از شاخ گوزن است و برای ثابت کردن بالین از آن استفاده می‌شود.
  • بالین: چوبی است که پارچه‌های بافته شده به دور آن پیچیده می‌شود.
  • ماسوره: وسیله‌ای است که نخ مورد نیاز کار به دور آن پیچیده می‌شود.
  • پاتلک: تکه‌های چوبی هستند که فقط از یک سر طولی سوراخ شده و با نخ نگه‌دارنده هراستون از زیر دستگاه آویزان شده و با پاهای بافنده به حرکت در می‌آید.
  • حمایل: چوبی که در گوشه سمت چپ جهت ثابت نگه‌داشتن چوب‌های چله به کار می‌رود.
  • نوورد: چوبی است که چله بر روی آن پیچیده می‌شود.

 

سایر مطالب مرتبط با هنر را در سایت آکسان پلاس مطالعه کنید.

نظر کاربران
شما عزیزان می‌توانید در این قسمت نظرات خود را ثبت کنید. (ثبت نظر)
پسندیدم
اشتراک‌گذاری:
مطالب مرتبط
کمال الملک پدر نقاشی ایران

کمال الملک پدر نقاشی ایران

خط میخی

خط میخی

هنر موج بافی

هنر موج بافی

آشنایی با «ساروج بری»

آشنایی با «ساروج بری»

با هنر سرامیک آشنا شوید!

با هنر سرامیک آشنا شوید!

هنر سفالگری

هنر سفالگری

هنر خاتم کاری

هنر خاتم کاری

خطاطی در ایران

خطاطی در ایران

هنر گیوه‌دوزی چهارمحال و بختیاری

هنر گیوه‌دوزی چهارمحال و بختیا...

هنر مروار بافی

هنر مروار بافی

هنر انبرسازی استان یزد

هنر انبرسازی استان یزد

تاریخچه فرش ایرانی

تاریخچه فرش ایرانی

آشنایی با هنر «پنجه بافی»!

آشنایی با هنر «پنجه بافی»!

هنر آینه‌کاری

هنر آینه‌کاری

آشنایی با صنایع دستی همدان

آشنایی با صنایع دستی همدان

بیشتر بخوانید
50 جمله معروف از بزرگان عکاسی

50 جمله معروف از بزرگان عکاسی

1396/09/02
امروز در این مقاله برای علاقه مندان به حرفه عکاسی،  50 جمله معروف و الهام بخش را از عکاسان بزرگ دنیا گذاشتیم تا منبع انگیزه ای گردد برا...
خواص درمانی ترنجبین برای کبد چرب

خواص درمانی ترنجبین برای کبد چرب

1396/12/27
فواید کندور با عسل چیست؟

فواید کندور با عسل چیست؟

1397/01/01
اسکالپشور چیست؟

اسکالپشور چیست؟

1396/07/27
زعفران|عصاره زعفران|افشره زعفران|زعفران مایع|پودر زعفران
شرکت دنیز کشت و صنعت ایرانیان یکی از موفق ترین فعالان حوزه صنعت و کشاورزی در کشور، در زمینه های تخصصی تولید رنگ های خوراکی، تولید آرد سفید مرغوب و همچنین تولید محصولات گیاهی درجه یک فعالیت می کند.  
محبوبترین‌ها
آشنایی با ماشین ظرفشویی

آشنایی با ماشین ظرفشویی "D164" سامسونگ

1396/11/04
محصول جدید شرکت سامسونگ یعنی ماشین ظرفشویی "D164" سامسونگ با ظرفیت 14 نفره و بازوی شستشوی خطی به یک دستیار تمام عیار برای شستشوی ظ...
با «فین پلاس

با «فین پلاس "Phyn Plus"» مصرف آب را کنترل کن...

1396/10/30
به تازگی گجت «فین پلاس "Phyn Plus"» از کمپانی تازه تاسیس بلکین در نمایشگاه "CE 2018"معرفی شده است. دستگاهی پ...
کامنت کاربر
نظر شما
1399/04/17 , 20:20
نظر شما به درستی ثبت شد و پس از تایید، نمایش داده می‌شود.
مشاهده